Geschiedenis

Rijke historie van Schoonhoven
De eerste tekenen van Schoonhoven komen reeds voor in dertiende eeuw. Naar men vermoedt is de nederzetting langs de monding van riviertje de Zevender ontstaan. Een kasteel vormde de basis en de nederzetting groeide in enkele decennia uit tot de stad Schoonhoven. De historisch strategische ligging ten opzichte van het Sticht Utrecht was bepalend voor de vorm van het stadscentrum. Het Sticht Utrecht (of Het Sticht) was het gebied waarover de bisschoppen van Utrecht regeerde. De stad breidde zich verder uit in de richting van de Lek en rond 1350 werd er een muur omheen gebouwd. Het was in die tijd een belangrijke vestingstad, waar het geld verdiend werd op de markt. Door scheepvaart, visserij, veeteelt en bierbrouwerijen fungeerde Schoonhoven als marktplaats voor de regio.

Schoonhoven kende door de eeuwen heen voor- en tegenspoed, meerdere malen is ze getroffen door branden waarbij omvangrijke delen van de stad werden verwoest. Het kasteel brandde bijvoorbeeld in 1518 vrijwel geheel af. Niet alleen branden stelde Schoonhoven op de proef. Ook de Spaanse bezetting, welke van korte duur was, en diverse opstanden die niet zonder slag of stoot verliepen brachten ontbering met zich mee. Schoonhoven kwam dit alles te boven.

Voorspoed hield de overhand en in de zestiende eeuw nam de welvaart in Schoonhoven in snel tempo toe en eind zestiende begin zeventiende eeuw werden de omwalling aan de Oost- en Zuidzijde vernieuwd en breidde de stad uit door de Scheepmakershaven binnen de stadsmuren onder te brengen. Eind zeventiende eeuw werden ook de vestingwerken aan de West- en Noordzijde vernieuwd en uitgebreid. Mede door de aanwezigheid van 'luxe' industrie in de ambachthuizen waar veel zilverwaren en wandtapijten gefabriceerd werden en de lokale handel in hennep en voedingsmiddelen, ontstond er in de zeventiende en achttiende eeuw een sterke en bloeiende economie. Anderhalve eeuw later, de eerste helft van de negentiende eeuw, werden de bastions, omwallingen, stadsmuren en poorten goeddeels gesloopt. De omtrek van de voormalige vesting bleef ongewijzigd tot de twintigste eeuw. In de jaren dertig werden de eerste ontwikkelingen buiten de stadsmuren voortvarend in gang gezet. De stad ontwikkelde zich in westelijke richting en enkele buurtschappen werden bij Schoonhoven getrokken, daarop volgde nog enkele verschuivingen van de stadsgrenzen. Na 1945 breidde Schoonhoven zich geleidelijk uit tot het huidige inwonersaantal van circa 12.000 inwoners. Het oppervlak van de gehele gemeente is in die jaren niet meer toegenomen en met slechts 6,96 km² is Schoonhoven de kleinste zelfstandige gemeente van Nederland.

Zilverfabriek 'Hooijkaas'
De rijke geschiedenis van de Hooijkaas-locatie in het centrum van Schoonhoven krijgt een welvarend vervolg. Het nieuwbouwproject "Hooijkaas" zal binnenkort verrijzen op een plek met een zilveren geschiedenis, die meer dan 130 jaar teruggaat in de tijd. Door de decennia heen, geleid door opeenvolgende generaties van de familie Hooijkaas, startte de familie haar ambacht in het jaar 1874. De Schoonhovensche Zilverfabriek H. Hooijkaas groeide uit in de ruim honderddertig jaar van haar bestaan van een eenvoudige werkplaats tot een fabriek waar in de hoogtijdagen zo'n 150 man werkten. Deze roemruchte Schoonhovense fabriek heeft een uitgebreid en gevarieerd assortiment geproduceerd wat in vele huishoudens terug te vinden is. Zilverwerk van de familie Hooijkaas is herkenbaar aan het meesterteken met de letters "HH". Hooijkaas was bekend om zijn degelijke kwaliteit en vakmanschap en naast industriële producten heeft het bedrijf altijd fraaie opdrachten uitgevoerd waarbij ambachtelijk vakmanschap vereist was.

Begin twintigste eeuw werd er een industriële productielijn opgezet en er kwam een geleidelijke modernisering van de ontwerpen op gang, zoals de ontwerpen in de organische vorm van art deco, serviezen, bestekken en de geschenken van Douwe Egberts. Met de zilveren miniaturen van Hooijkaas konden verschillende kamertjes worden ingericht. Naast de industriële producten zagen ook heel bijzondere, meer ambachtelijke zilveren objecten bij Hooijkaas het daglicht. Bijvoorbeeld zilveren scheepsmodellen die varieerden van fantasie schepen uit het verleden tot nauwkeurige schaalmodellen van bestaande schepen.

In de twintigste eeuw, eind jaren zestig belandde de zilverfabriek in een economisch ongunstige tijd, de moderne huisvrouw wilde immers geen zilver meer poetsen. Van enig herstel is geen sprake meer en in 1993 gaat het bedrijf op in de Verenigde Goud en Zilverfabrieken Schoonhoven, samen met de zilverfabrieken Zilverstad en Niekerk. Onder de merknaam Hooijkaas worden vanaf 1997 nog een aantal jaren relatiegeschenken uitgebracht, maar op uiteindelijk valt het doek definitief voor de Schoonhovensche zilverfabriek H. Hooijkaas.